Kiedy pisałam „Mikołaja i tajemnicę Wifika”, myślałam przede wszystkim o tym, żeby dać rodzicom narzędzie do rozmowy z dzieckiem. Ale szybko okazało się, że ta historia działa też inaczej, że dzieci chcą rozmawiać o tym, co przytrafiło się Mikołajowi, porównywać, gdybać, stawiać się w jego sytuacji.

I że to jest dokładnie ten moment, kiedy temat bezpieczeństwa w internecie przestaje być wykładem, a zaczyna być po prostu rozmową. Stąd pomysł na spotkania. Nie prelekcje, a spotkania, podczas których dzieci są uczestnikami, nie słuchaczami.

Spotkanie dla grupy do 40 osób – cztery drużyny, żetony i niespodzianki

Pierwszy format przeznaczony jest dla grup od 8 do 40 dzieci – klas szkolnych, grup przedszkolnych, ale też świetlic, bibliotek, domów kultury, sal zabaw i wszystkich innych miejsc, gdzie bawią się i przebywają dzieci w wieku 6–9 lat.

Spotkanie zaczyna się od czytania fragmentów książki i wspólnego omawiania sytuacji, w jakich znalazł się Mikołaj. To ta część, podczas której dzieci zaczynają pytać, dyskutować i porównywać z własnym życiem. Potem zaczyna się część drużynowa. Każde dziecko losuje przynależność do jednej z czterech drużyn: Drużyny Wifika, Drużyny Mikołaja, Drużyny Cyberpolicjantki albo Drużyny Rodziców.

Od tej chwili drużyny rywalizują, zdobywają żetony za aktywność i walczą o wygraną aż do samego końca, bo konkursy z niespodziankami trzymają napięcie do ostatniej chwili. Każde dziecko, niezależnie od miejsca swojej drużyny, wychodzi z Odznaką Wifika i dyplomem z 5 zasadami Wifika. Całość trwa około 80 minut i nie wymaga żadnego przygotowania ani pomocników ze strony placówki.

Spotkanie dla grupy do 8 osób – gra planszowa zamiast ławek

Drugi format to propozycja dla mniejszych grup, do 8 dzieci. Tu zamiast drużynowej rywalizacji wchodzi gra planszowa, w której pionkiem jest Wifik. Na planszy czekają sytuacje i pytania z książki, które dzieci rozwiązują razem, rozmawiając i podejmując decyzje.

To spokojniejszy format, bardziej kameralny, świetnie sprawdza się w bibliotekach, świetlicach i wszędzie tam, gdzie mała grupa ma więcej czasu i przestrzeni. Podobnie jak w spotkaniu dla większych grup, tu też są konkursy z niespodziankami i każde dziecko wychodzi z Odznaką Wifika i dyplomem. Czas trwania to również około 80 minut – z przerwą jeśli będzie potrzeba.

Moja praktyczna rada dla pedagogów i rodziców

Jeśli chcesz zaprosić Wifika do swojej placówki albo zapytać o szczegóły, formularz rezerwacji znajdziesz na stronie „Spotkaj Wifika”.
Dodam, że na miejscu podczas spotkania będzie można też kupić książkę, co istotne, płatność jest wyłącznie Blikiem.

Do zobaczenia!

Artykuł Dwa scenariusze spotkań autorskich z Wifikiem pochodzi z serwisu Mikołaj i tajemnica WIFIKA.

Nie było to łatwe zgłoszenie do napisania. Nie dlatego, że projekt jest trudny do opisania, ale dlatego, że zależało mi na tym, żeby opisać go uczciwie. Bez nadmuchiwania i marketingowej otoczki. Tak po prostu: jest bajka, jest kapibara Wifik, jest Mikołaj i są tematy, o których z dziećmi rozmawiać trzeba, ale często nie wiadomo jak.

Konkurs dla kobiet działających w cyberbezpieczeństwie obserwuję od kilku lat, jako redaktorka „Security Magazine” wspierałam inicjatywę medialnie. Wiem, jakie projekty były prezentowane, stąd też wiem, że łatwo nie będzie, ale postanowiłam podjąć rękawicę. Choć jak na ten konkurs tematyka cyberbezpieczeństwa skierowana do dzieci, rodziców i pedagogów może wydać się nieco egzotyczna.

Dlaczego? Bo zazwyczaj prezentowane są tam projekty i inicjatywy okołobiznesowe, a tu mamy edukację najmłodszych z budowaniem świadomości ich rodziców.

Czym właściwie jest Rising Star in Cybersecurity?

To konkurs organizowany przez społeczność CSO Council i Cyber Women Community, skierowany do kobiet, które swoją pracą realnie wpływają na poziom świadomości i bezpieczeństwa cyfrowego w Polsce.

W tym roku odbywa się już piąta edycja, a gala finałowa zaplanowana jest na 24 czerwca w Warszawie.

Dlaczego zdecydowałam się zgłosić?

Bo uważam, że edukacja cyfrowa dzieci to cyberbezpieczeństwo. Nie jego miękki dodatek, czy działanie PR-owe, ale realna pierwsza linia obrony przed zagrożeniami. Dziecko, które wie, że nie podaje danych nieznajomym, że może powiedzieć rodzicowi, gdy coś w sieci je niepokoi, że internet ma zasady – to dziecko, które za kilkanaście lat będzie lepiej rozumiało cyfrowy świat jako dorosły człowiek.

Wifik nie jest projektem dla specjalistów. Jest dla rodzin.

Trzymaj kciuki.

Artykuł Wifik zgłoszony do konkursu Rising Star in Cybersecurity pochodzi z serwisu Mikołaj i tajemnica WIFIKA.

Nie chodzi tu o klasyczne oszustwo. Chodzi o coś bardziej subtelnego: o projektowanie interfejsu tak, by użytkownik zrobił to, czego oczekuje firma. Kliknął „kup”, nie wyłączył subskrypcji, wrócił jutro po kolejną nagrodę, nie zauważył reklamy albo nie przeliczył wirtualnej waluty na prawdziwe pieniądze.

Na to zjawisko jest dziś nazwa: dark patterns, czyli zwodnicze interfejsy. UOKiK opisuje je jako techniki projektowania stron i aplikacji, które wypychają użytkownika w określonym kierunku, ukrywają ważne informacje albo utrudniają odmowę.

Dzieci są na takie mechanizmy szczególnie podatne. Trudniej im oddzielić zabawę od sprzedaży, łatwiej ulegają nagrodzie natychmiastowej, a presja grupy działa w ich świecie wyjątkowo silnie. Gdy do tego dołożymy kolorową grafikę, odliczanie czasu, „specjalną ofertę tylko teraz” i możliwość płacenia w monetach, gemach albo punktach, powstaje środowisko idealne do impulsywnych decyzji.

Czym są dark patterns?

Dark patterns to nie jeden trik, lecz cały zestaw technik. Czasem jest to przycisk, który wygląda jak niewinna opcja „dalej”, choć w praktyce oznacza zakup. Czasem: ukryta rezygnacja, zegar odliczający rzekomy koniec promocji albo reklama, która udaje zwykłą rekomendację. Granica między dozwoloną perswazją a manipulacją kończy się tam, gdzie użytkownik przestaje podejmować decyzję świadomie.

W polskim i unijnym prawie nie trzeba mieć osobnej ustawy z nagłówkiem „zakaz dark patterns”, żeby takie praktyki oceniać krytycznie. Mogą one podpadać pod reżim nieuczciwych praktyk rynkowych, wprowadzania w błąd, ukrywania handlowego celu przekazu albo naruszania zbiorowych interesów konsumentów.

Pięć mechanizmów, z którymi dziecko styka się najczęściej

1. Przycisk, który „kłamie”

Jednym z najgłośniejszych przykładów pozostaje sprawa Epic Games i Fortnite. FTC zarzuciła spółce stosowanie dark patterns prowadzących do niechcianych obciążeń, a finalnie Epic miał zapłacić 245 mln dolarów na zwroty dla konsumentów. Amerykański regulator wskazywał m.in. na rozwiązania interfejsu, które ułatwiały niezamierzone zakupy i utrudniały ich odwrócenie.

Dla rodzica wniosek jest prosty: jeśli dziecko „przypadkiem” kupuje skina, pakiet albo bonus, to nie zawsze jest zwykły błąd, a tym bardziej celowe działanie. Czasem to rezultat projektu, który miał zminimalizować moment zastanowienia i kosztował setki tysięcy dolarów. Finalnie, zanim uznasz, że to nieuwaga dziecka sprawdź, czy aby to nie temat dla UOKiK.

2. Waluty w grze, które odklejają cenę od rzeczywistości

„800 V-Bucksów” brzmi lżej niż „32 złote”. I właśnie o to chodzi. Gdy cena zostaje przebrana za walutę z gry, znika część psychologicznego ciężaru wydatku. Holenderski ACM, badając Fortnite, wskazywał m.in. na wywieranie presji zakupowej na dzieci, w tym poprzez mylące timery i konstrukcję oferty wykorzystującą ich podatność. Inna sprawa, że ile gier dzieli się na sezony, w których główną nowością są nowe „skórki” do kupienia?

Dlatego warto robić z dzieckiem jedno proste ćwiczenie: przeliczać wszystko na złotówki. Sam ten ruch bardzo często odbiera zakupowi pozór „małej, niewinnej decyzji”. Robiąc te wyliczenia trzeba mieć natomiast nadzieję, że już niebawem słowa europejskich regulatorów, że obok wirtualnej waluty trzeba będzie podawać tę realną niebawem zostaną wcielone w życie.

3. Loot boxy, czyli płatna losowość ubrana w zabawę

Loot box to cyfrowa paczka-niespodzianka: płacisz, ale nie wiesz dokładnie, co dostaniesz. Z punktu widzenia dziecka działa tu kilka rzeczy naraz: losowość, obietnica nagrody, presja „jeszcze jednej próby” i nierzadko jeszcze warstwa wirtualnej waluty. W oficjalnych raportach wskazuje się, że loot boxy często łączą agresywne praktyki sprzedażowe, wykorzystywanie podatności poznawczych, nieczytelne prawdopodobieństwa i kierowanie tych mechanizmów także do małoletnich. 

Niekiedy wygląda to tak jakby dać dziecku jednorękiego bandytę, mówiąc, że to nie jest gra na pieniądze, a na żetony, które chwilę wcześniej za te pieniądze trzeba było kupić.

Trzeba jednak powiedzieć uczciwie: w Europie nie ma dziś jednego, prostego modelu prawnego loot boxów. Ocena zależy od kraju i podstawy prawnej. Bezpieczniej więc mówić nie o automatycznym „zakazie”, lecz o realnym ryzyku konsumenckim i o rosnącej presji regulatorów na większą przejrzystość i ochronę dzieci.

4. Nieskończony scroll, seria logowań i sztuczne poczucie straty

Nie każda szkodliwa technika kończy się natychmiastowym wydatkiem. Czasem chodzi o to, by dziecko wracało codziennie, bało się przerwać serię, czuło, że „traci”, gdy nie odbierze nagrody. 

Komisja Europejska prowadzi wobec TikToka postępowanie w ramach DSA i wstępnie stwierdziła, że uzależniający projekt platformy może naruszać Akt o usługach cyfrowych. W komunikacie wskazano m.in. na infinite scroll, autoplay, powiadomienia push i silnie spersonalizowany system rekomendacji.

To ważny sygnał także dla rodziców: problemem nie jest wyłącznie „za dużo ekranu”. Problemem bywa projekt produktu, który celowo utrudnia wyjście, wzmacnia nawyk i buduje napięcie wokół powrotu.

5. Reklama, która nie wygląda jak reklama

Dziecko nie zawsze odróżnia polecenie od reklamy. Zwłaszcza wtedy, gdy produkt pokazuje lub zachwala twórca, którego lubi i któremu ufa. UOKiK od lat podkreśla, że materiały reklamowe influencerów muszą być oznaczane w sposób czytelny, jednoznaczny i zrozumiały.

Z kolei KRRiT w nowym informatorze dla influencerów i twórców internetowych przypomina, że część twórców prowadzących działalność wideo może podlegać obowiązkom właściwym dla dostawców VOD, a dokument szeroko omawia zasady oznaczania reklam i ochrony małoletnich. Nie dotyczy to każdego influencera automatycznie, lecz tych twórców, którzy spełniają ustawowe kryteria takiej działalności.

Warto dodać jeszcze jedną rzecz: DSA zakazuje platformom prezentowania reklam opartych na profilowaniu, jeżeli wiedzą z uzasadnioną pewnością, że odbiorca jest małoletni. To nie oznacza zakazu każdej reklamy wobec dziecka, ale oznacza zakaz szczególnie wrażliwego modelu reklamowego opartego na profilowaniu.

Co na to urzędy?

W Polsce najważniejszym punktem odniesienia pozostaje Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zajmuje się on nieuczciwymi praktykami wobec konsumentów, może prowadzić postępowania i nakładać bardzo dotkliwe sankcje. Według oficjalnego podsumowania za 2025 r. Prezes UOKiK wydał 900 decyzji i nałożył łącznie 1,15 mld zł kar. Równolegle UOKiK rozwija projekt służący wykrywaniu dark patterns przy pomocy AI, ale na dziś chodzi o stworzenie demonstracyjnej wersji narzędzia, a nie o automatyczny mechanizm egzekwowania sankcji.

Jeżeli problem dotyczy danych dziecka, na przykład zbyt daleko idącego śledzenia, geolokalizacji, nieczytelnych zgód albo domyślnych ustawień prywatności, właściwy może być także Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Gdy sprawa dotyczy treści wideo, oznaczeń, ochrony małoletnich albo obowiązków po stronie dostawców VOD, znaczenie może mieć również Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. Natomiast na poziomie systemowym, w obszarze Aktu o usługach cyfrowych, Polska wyznaczyła tymczasowo Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej jako koordynatora do spraw usług cyfrowych.

Gdzie zgłosić problem?

Jeśli widzisz manipulacyjny interfejs, ukryte płatności albo presję zakupową wobec dziecka, zacznij od UOKiK albo od systemu pomocy konsumenckiej powiązanego z UOKiK. Urząd udostępnia e-formularze i informacje, gdzie kierować sprawy konsumenckie. W przypadku źle oznaczonej reklamy influencera UOKiK ma osobną sekcję poświęconą influencer marketingowi i wskazuje także, gdzie zgłaszać takie naruszenia.

Jeżeli problemem są dane osobowe dziecka, skargę można skierować do Prezesa UODO. W sprawach treści rozpowszechnianych w programach lub serwisach VOD skargi przyjmuje KRRiT.

Co możesz zrobić jako rodzic już dziś?

Najważniejsze nie jest to, by dziecku powiedzieć: „nie klikaj”. Najważniejsze jest nauczyć je, dlaczego ten ekran chce, żeby kliknęło właśnie teraz.

Warto tłumaczyć dzieciom kilka prostych rzeczy. Że licznik czasu nie zawsze mówi prawdę. Że „specjalna oferta” może wrócić za tydzień. Że „punkty”, „diamenty” i „monety” to po prostu pieniądze w przebraniu. Że jeśli ktoś poleca produkt w internecie, to czasem robi to dlatego, że mu za to zapłacono.

Warto też technicznie uporządkować urządzenia: wyłączyć zakupy bez autoryzacji, ustawić limity płatności, włączyć kontrolę rodzicielską, sprawdzać historię zakupów i rozmawiać o tym bez zawstydzania. Dziecko, które dało się złapać na taki mechanizm, nie jest „winne”. Najczęściej zetknęło się po prostu z produktem zaprojektowanym tak, by obniżyć czujność.

Zamiast puenty

Największy błąd dorosłych polega dziś na tym, że nadal myślimy o zagrożeniach w sieci głównie jak o czymś z zewnątrz: oszustach, hejcie, przestępcach. Tymczasem część najbardziej skutecznych zagrożeń jest wbudowana w sam interfejs. Nie krzyczy. Nie podszywa się pod bank. Po prostu świeci, odlicza i kusi.

I właśnie dlatego trzeba o tym mówić dzieciom wcześniej, zanim pierwszy „niewinny klik” zamieni się w realny wydatek, nawyk albo poczucie, że w internecie wszystko jest grą. Bo bardzo często nie jest. Bardzo często to sprzedaż.

Artykuł Twoje dziecko nie przegrywa. Ono jest rozgrywane pochodzi z serwisu Mikołaj i tajemnica WIFIKA.

Trzy godziny, trzy perspektywy

Konferencję poprowadziły i wypełniły treścią trzy osoby o bardzo różnych specjalizacjach. Wojciech Chechelski z Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości omówił zagrożenia, jakie platformy społecznościowe stwarzają dla dzieci i nastolatków. Pokazał m.in. slajd poświęcony reagowaniu na cyberprzemoc, z trzema konkretnymi krokami: zgłaszaniem incydentów, rozmową z rodzicami i pomocą psychologiczną. Proste, ale trudne do wdrożenia bez odpowiedniej kultury komunikacji w szkole i w domu.

Karolina Załęga, ekspert wojewódzki ds. narkotyzmu, mówiła o relacjach rówieśniczych i rodzinnych jako naturalnej tarczy ochronnej dla psychiki dziecka. Jej przekaz był jasny: sieć relacji, nie aplikacje do kontroli rodzicielskiej, stanowi pierwszą linię obrony.

Emocje, których dorosły nie zauważył

Najbardziej zapamiętałam fragment wystąpienia Michała Kowalskiego, pedagoga i socjoterapeuty z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 2 w Krakowie. Opowiedział historię klasy piątej, która pojechała na spotkanie z hospicjum. Dzieci wysłuchały poruszającego wykładu o umieraniu rówieśników, wzruszyły się, zadeklarowały pomoc – a potem, schodząc z krzesłami po schodach, spóźniły się na lekcję i dostały uwagi. Nikt nie zapytał, z jakim emocjonalnym bagażem schodzą.

Ta historia mówi o czymś fundamentalnym: dzieci przeżywają intensywnie, ale dorośli często nie widzą tego napięcia. I właśnie w tej niewidzialnej przestrzeni między tym, co dziecko czuje, a tym, co dorosły zauważa, rodzi się podatność na zagrożenia w sieci.

Co z tego wynika dla rodziców i nauczycieli?

Konferencja nie dawała gotowych recept, ale wspólnym mianownikiem wszystkich wystąpień była rozmowa z dzieckiem, z rodzicem, z klasą. Nie kontrola, nie zakazy, ale obecność i uwaga. To samo, co próbuje przekazywać Wifik: że bezpieczeństwo w internecie zaczyna się od zaufania między dzieckiem a dorosłym.

Warto było być, choćby zdalnie.

Artykuł Relacja z konferencji „Uczeń w świecie powiązań między ekranem a człowiekiem” pochodzi z serwisu Mikołaj i tajemnica WIFIKA.

O tym, kiedy dziecko powinno mieć własne hasła, jakie błędy popełniamy najczęściej i jak nowoczesny menedżer haseł może uchronić rodzinę przed cyberzagrożeniami, opowiada Grzegorz Gąsiewski, dyrektor działu Security Operations Center w Perceptus.

Od jakiego momentu dziecko powinno mieć „swoje hasła”? Wiadomo, na początku rodzice współdzielą je i pilnują bezpieczeństwa, ale w pewnym momencie powinni przestać. Kiedy?

Grzegorz Gąsiewski: To sprawa indywidualna. Każde dziecko rozwija się w trochę innym tempie. Wykazuje inny poziom odpowiedzialności. Decyzja o hasłach jest częścią większego tematu, w którym momencie uznajemy, że nasze dziecko może bez nadzoru rodzica poruszać się po internecie.

Kiedy zacznie działać całkowicie autonomicznie, stworzy sobie własne hasła, a jeśli dobrze przepracowaliśmy z nim wcześniej ten temat, będą to hasła silne i unikalne.

Na pewno będzie to w momencie osiągnięcia przez pociechę wieku nastoletniego. Tożsamość w tym okresie ma silne parcie na budowanie siebie jako jednostki, kwestionowanie nadrzędnej roli rodziców i stworzonych przez nich zasad, kto ma w domu nastolatka, ten wie. Prawo do prywatności jest w tym momencie silnie egzekwowane.

Jakie trzy błędy związane z zarządzaniem hasłami widzisz najczęściej w rodzinach?

G.G.: Patrząc na otoczenie, znajomych, rodziców znajomych ze szkoły moich dzieci, błąd jest jeden, niestety podstawowy.

Coś takiego, jak zarządzanie hasłami nie istnieje. Rodzice dzisiaj sami nie poświęcają temu uwagi, przez co nie uczą kolejnego pokolenia właściwych zachowań. To można nadrobić, ale wymaga nie tylko rozmowy z dziećmi, ale przede wszystkim zmiany własnych nawyków i sposobu myślenia o hasłach.

W których miejscach dzielenie się jednym loginem ma sens (np. streaming), a gdzie lepiej tego unikać nawet w rodzinie?

G.G.: Wspólne loginy w domu mają sens przede wszystkim do tych usług, których używamy wszyscy. Takie miejsca jak konta platform streamingowych, platform z muzyką, czy z materiałami edukacyjnymi, jeśli korzystają z nich wszyscy, powinny być współdzielone.

Hasła do kont, jakie zakładamy u dostawców różnych usług, np. wspólnota mieszkaniowa, dostawca energii elektrycznej, czy usług telekomunikacyjnych – tu rozsądniej, aby dostęp mieli dorośli, którzy zajmują się płatnościami.

Współdzielenie kont w tym zakresie pozwala im zastępować się i wymieniać. Znam przypadki, kiedy dorośli domownicy dzielą się dostępem do platform zakupowych (marketplace), ponieważ jedno ma wykupiony preferencyjny pakiet premium i to też się sprawdza. Natomiast konta osobiste powinny takie pozostać i ich dane uwierzytelniające nie powinny być udostępniane innym.

Jak rozmawiać z dzieckiem o tym, że hasła nie są „walutą koleżeństwa”?

G.G.: Moment, kiedy decydujemy się na wspólnego menedżera haseł jest dobrym czasem, by to wyjaśnić. Warto uświadomić dziecku, że to co chronią hasła w udostępnionej grupie, to wasze rodzinne zasoby.

Mają wartość dla was wszystkich i powinny być chronione tak jak to, co znajduje się w domu. Warto porównać to do klasycznego klucza do drzwi wejściowych. Jeśli syn czy córka nie udostępniliby go kolegom, żeby mogli przychodzić do waszego domu i korzystać z waszych rzeczy, kiedy tylko chcą, to nie powinni udostępniać kluczy do zasobów cyfrowych.

Tablety czy telefony często mają autouzupełnianie haseł. To pomaga czy szkodzi? Jak to ustawić, żeby nie zrobić sobie krzywdy?

G.G.: Wydawałoby się, że pomaga, bo dzięki temu, że uzupełniają za nas hasła, możemy tworzyć je dłuższe i bardziej skomplikowane. Jednak to bezpieczeństwo znika, kiedy telefon zostanie zainfekowany złośliwym oprogramowaniem. Takie hasła są od razu dostępne dla atakującego, nie musi nawet czekać, aż klikniesz, by się zalogować.

Jakie trzy ustawienia lub nawyki rodzic powinien wdrożyć u siebie – nie u dziecka – żeby obniżyć ryzyko oszustw w całej rodzinie?

G.G.: 1. Długie hasła, składające się z przypadkowych znaków, im mniej w nich logiki tym lepiej.

2. Bezwzględne przestrzeganie zasady: jedno hasło – tylko jedno konto.

3. Drugi czynnik weryfikacji w każdym koncie, w którym można to ustawić. Jak pokazuje fala „próśb o blika” od znajomych, która regularnie przechodzi przez nasze komunikatory, nadal nie korzystamy z tego prostego sposobu zabezpieczenia.

Jakie nawyki wyglądają na rozsądne, a w praktyce zwiększają ryzyko?

G.G.: Jeśli chcemy chronić hasła naszej rodziny, musimy unikać wszelkich możliwych form kompromitacji tych danych. Czym jest kompromitacja hasła? To jego wyciek, poznanie przez osoby, które znać go nie powinny, bez względu w jakiej formie to nastąpi. Zapisywanie haseł w niezaszyfrowanym środowisku zawsze zwiększa ryzyko wycieku.

Hasło w notatkach telefonu lub zapamiętane przez urządzenie? Aplikacja szpiegująca wykradnie dane z telefonu. Naklejka z hasłem do wifi na lodówce? Osoba, która goszcząc w naszym domu może mieć nie do końca czyste intencje… to może być też kurier lub monter jakiegoś urządzenia. To wygodne nawyki, ułatwiają wszystkim życie. Niestety, wygoda dzisiaj musi ustąpić rozsądkowi.

Jakie problemy rozwiązuje perc.pass wykorzystywany jako rodzinny menedżer haseł?

G.G.: Myślę, że wszystkie, ale po kolei:

• • Generator haseł w perc.pass pozwoli szybko stworzyć bardzo silne hasło.
  • Menedżer haseł zapamięta je i będzie przechowywał w bezpiecznym, zaszyfrowanym środowisku – nie w plikach czy notatkach, które mogą wypłynąć, zostać skradzione itp.
  • System podstawi login i hasło dzięki jednemu kliknięciu, dzięki temu zalogujesz się szybko, nawet posiadając unikalne i skomplikowane hasła.
  • Hasła udostępnione w grupie może wykorzystywać każdy członek grupy – nie musi czekać, pytać, szukać…
  • Żeby dostać się do swoich haseł musisz pamiętać tylko dane logowania do tego systemu i hasło główne, które jest kluczem szyfrującym twoje dane.

Grzegorz Gąsiewski – dyrektor działu Security Operations Center w Perceptus. Ekspert w dziedzinie bezpieczeństwa operacyjnego, z wieloletnim doświadczeniem w ochronie infrastruktury IT firm i instytucji.

Artykuł sponsorowany

 

Nasz komentarz:

Rozmowa z Grzegorzem Gąsiewskim odsłania coś, o czym niewygodnie jest myśleć: w domu jesteśmy najsłabszym ogniwem własnego bezpieczeństwa. W pracy mamy procedury, działy IT, obowiązkowe szkolenia. W domu mamy karteczkę na lodówce i hasło zapisane w notatniku telefonu.

Najważniejszy wniosek z tej rozmowy? Problem zarządzania hasłami w rodzinie to nie kwestia technologii, lecz nawyków i rozmowy. Zanim wytłumaczymy dziecku, że hasła nie są walutą koleżeństwa, sami musimy przestać używać imienia psa z datą urodzin jako zabezpieczenia do banku.

Narzędzia takie jak perc.pass mogą ten proces ułatwić, ale najpierw – świadomość. A tę budujemy sami, codziennie, przy okazji rozmów przy kolacji, a nie tylko wtedy, gdy ktoś już wyłudził BLIK od naszego znajomego.

Artykuł Hasło to klucz do domu. Nie pożyczaj go sąsiadom pochodzi z serwisu Mikołaj i tajemnica WIFIKA.

Pierwsza wątpliwość, którą wyrażają rodzice, brzmi: „Ciekawi mnie, ile w tym prawdy”. Dzieci w wieku 7–10 lat bardzo sprawnie posługują się argumentem społecznym: wszyscy grają, tylko ja nie mogę. I choć jest w tym sporo przesady, jest też ziarno prawdy – Roblox i Minecraft rzeczywiście zdominowały rozmowy na szkolnych korytarzach. Jedno z dzieci przyznało wprost, że nie ma o czym rozmawiać z kolegami, bo wszyscy grają, a on nie.

To ważna informacja dla rodziców. Wykluczenie z gry może oznaczać wykluczenie z grupy. Nie każde dziecko poradzi sobie z tym bez wsparcia.

Jak radzą sobie rodzice?

Odpowiedzi rodziców układają się w kilka wyraźnych strategii.

Pierwsza to jasne zasady i stały czas: weekend, ograniczona liczba minut, konkretne gry wybrane przez rodzica. Wielu rodziców podkreśla, że kluczowe jest konsekwentne trzymanie się reguł, zawsze ta sama odpowiedź, bez negocjacji przy każdym fochu. Jak ujął to jeden z rodziców: „W tym chyba bardzo pomaga konsekwentność i zawsze ta sama odpowiedź.”

Druga strategia to wspólne granie – rodzic siada obok dziecka, patrzy, co się dzieje na ekranie, czasem gra razem. Kilkoro rodziców przyznało, że założyło własne konto w Robloxie właśnie po to, żeby wiedzieć, w co gra ich dziecko. To podejście budzi szacunek – i daje realne narzędzie kontroli bez klimatu zakazów.

Trzecia to alternatywa zamiast zakazu: rower, hulajnoga, planszówki, wspólne wyjazdy, lekcje pływania. Rodzice, którzy oferują dziecku bogatą przestrzeń poza ekranem, często zauważają, że problem z grami jest mniejszy – dziecko po prostu ma czym wypełnić czas.

Roblox – gra czy otwarta przestrzeń?

Kilkoro rodziców zwróciło uwagę na coś, co warto wiedzieć: Roblox to nie jedna gra, lecz platforma z milionami miniaplikacji tworzonych przez użytkowników – od wyścigów, przez gry fabularne, po symulatory. Są tam gry wartościowe i takie, które budzą niepokój. Są też czaty – bez moderacji, z dostępem dla każdego. Jeden z rodziców napisał wprost: „Roblox to niebezpieczna gra bez moderacji. Mają wiele pozwów sądowych między innymi o kontakty z dziećmi osób dorosłych.”

Inne dziecko trafiło na włamanie na konto kolegi – ktoś próbował skierować podejrzenia na nie. To realne zagrożenia, które nie są straszeniem – to dokumentowane przypadki.

Emocje, które trudno nazwać

Za całą tą dyskusją kryje się coś więcej niż pytanie o czas ekranowy. Kilkoro rodziców przyznało wprost, że tęsknią za spokojniejszym dzieciństwem – własnym. Że czują się zagubieni. Że boją się, że jeśli za bardzo ograniczą, dziecko zostanie wykluczone. Że boją się, że jeśli pozwolą – stracą kontakt z tym, co dzieje się w głowie ich dziecka.

Nie ma na to prostej rady. Ale jest jedno zdanie z tej dyskusji, które warto zapamiętać: „Najlepiej mówić prawdę dlaczego nie chcesz, żeby grał w gry. Dzieci świetnie nas dorosłych rozumieją wbrew pozorom.”

Co z tego wynika dla Ciebie?

Wifik nie nawołuje do zakazów. Nawołuje do rozmowy – szczerej, spokojnej, prowadzonej zanim pojawi się kryzys. Jeśli Twoje dziecko gra lub chce grać, warto: sprawdzić, co to za gra i jak działa (konto rodzica to nie wstyd), ustalić konkretne zasady i ich przestrzegać, rozmawiać o tym, co dziecko tam przeżywa, nie tylko czy skończyło czas.

A jeśli Twoje dziecko jeszcze nie gra – to też dobry moment na rozmowę o tym, czym jest internet, dlaczego nie każdy zaproszony przez kogoś nieznajomego online jest przyjacielem i dlaczego zasady mają sens.

Właśnie o tym jest Wifik.

Artykuł Roblox, Minecraft i zazdrość o kolegów. Jak rodzice radzą sobie z grami u dzieci 7-10 lat? pochodzi z serwisu Mikołaj i tajemnica WIFIKA.

Dlaczego ta rozmowa jest taka trudna?

Pamiętam moment, kiedy mój syn powiedział, że kolega pokazał mu „fajną gierkę na tablecie”. Nie wiedziałam, co to była za gra. Nie zapytałam od razu, bo czułam, że cokolwiek powiem, zabrzmi jak kazanie. I tak siedziałam z tym przez kilka dni.

Zresztą, połowa rodziców, z którymi rozmawiam, opisuje dokładnie to samo. Mamy temat, mamy chęci, nie mamy pomysłu, jak to powiedzieć, żeby nie wyszedł wykład przy obiedzie.

Problem nie leży w tym, że nie znamy odpowiedzi na pytania, które zada nasze dziecko, tylko w tym, że wyobrażamy sobie, że rozmowa o bezpieczeństwie w internecie musi być oficjalna, poważna i pełna reguł, zasad.

Tymczasem badania pokazują, że dzieci najlepiej przyswajają zasady bezpieczeństwa wtedy, kiedy uczą się ich przy okazji, to znaczy nie z pozycji ucznia przed tablicą, ale z pozycji kogoś, kto razem z nim odkrywa, jak działa świat.

Według raportu NASK „Nastolatki 3.0″ dzieci, które rozmawiają z rodzicami o internecie regularnie i naturalnie, rzadziej trafiają na trudne sytuacje online i chętniej zgłaszają problemy dorosłym. Nie dlatego, że mają więcej zakazów, tylko dlatego, że rodzic jest otwarty na rozmowę zawsze, kiedy dziecko przychodzi o tym po prostu pogadać.

Bezpieczeństwo dzieci w internecie zaczyna się od jednego zdania

Dlatego nie musisz planować osobnego wieczoru “z agendą i slajdami”. Najlepsze rozmowy zdarzają się, gdy dziecko gra, ogląda, czyta, scrolluje. Możesz po prostu usiąść obok i zapytać: „Co porabiasz”? “O, widzę, że robisz coś ciekawego, opowiesz mi?” Bez tonu śledczego, bez miny, że coś jest nie tak. Z autentyczną ciekawością.

Wierz mi, to działa. Sprawdziłam na sytuacjach ze swoim synem. Dziecko nie czuje, że jest sprawdzane, tylko, że Ty jako rodzic jesteś zainteresowany jego światem. A to otwiera znacznie więcej niż jakikolwiek monolog o zagrożeniach.

Drugi sposób to pytania zaczepne od historii, niekoniecznie własnej. „Słyszałam, że dzieciaki z placu zabaw dostają czasem wiadomości od obcych przez gry, wiesz coś o tym? Jak myślisz, co wtedy zrobić?” Dziecko nagle staje się ekspertem, a nie oskarżonym.

To zmienia wszystko – zamiast mówić dziecku, co ma robić, pytaj je, co by zrobiło.

Rozmowy, które zdarzają się same

Jednym z powodów, dla których napisałam bajkę o Mikołaju i kapibarze Wifiku, było właśnie to: chciałam mieć coś, co uruchomi rozmowę syna z matką, a nie syna z rodzicem-wykładowcą. Dziecko słucha historii, identyfikuje się z bohaterem, a potem, przy kolacji albo przed snem, samo zaczyna: „Mamo, a gdybym dostał/a taką wiadomość jak Mikołaj, to co by się stało?”

I to jest ten moment. Nie zaplanowany, nie wyreżyserowany. Zwykła rozmowa, w której możesz zapytać: „A co byś zrobił/a?” i naprawdę posłuchać odpowiedzi. Eksperci od edukacji medialnej, m.in. z Centrum Edukacji Obywatelskiej, podkreślają, że narracja i opowiadanie historii to jedna z najskuteczniejszych metod budowania świadomości u dzieci, bo angażuje emocje, a nie tylko rozum.

Nie musisz być ekspertem od cyberbezpieczeństwa, żeby zacząć tę rozmowę. Musisz ją po prostu zacząć, zainicjować. Tylko tyle i aż tyle.

Moja praktyczna rada na dziś:
Wieczorem, przy kolacji albo przed snem, zapytaj dziecko: „Co najbardziej lubisz robić w internecie?” Tylko tyle. Słuchaj. Nie oceniaj. Niech to będzie pierwsza rozmowa, nie ostatnia. Nawet gdyby miała się skończyć odpowiedzią: “Nic specjalnego”. Nie poddawaj się, poczekaj wówczas na okazję, o której wspomniałam wcześniej.

Artykuł Jak zacząć rozmawiać z dzieckiem o internecie? pochodzi z serwisu Mikołaj i tajemnica WIFIKA.